Thiếu Vitamin A

28 November 2017
(0 votes)
Author :  

Do trong bữa ăn thiếu vitamin A hoặc tiền caroten hay do hấp thu kém gây nên thường thấy ở trẻ em của những nước đang phát triển tỉ lệ phát bệnh rất cao.

Theo ước tính, mỗi năm trên toàn thế giới có khoảng 80.000 trẻ nhỏ do vậy mà bị chứng quáng gà, số người bị biến chứng giác mạc lên tới trên 500.000 ca; ngoài ra còn làm cho sức đề kháng đối với các bệnh truyền nhiễm giảm, khiến cho tỉ lệ tử vong ở trẻ em tăng cao. Vì thế, việc phòng ngừa chứng thiếu vitamin A là một nhiệm vụ quan trọng của những người làm công tác chăm sóc sức khỏe cho trẻ em.

 Thiếu vitamin A sẽ gây ảnh hưởng đến lớp biểu mô của đường hô hấp, đường sinh dục, tiết niệu, mắt và các tuyến thuộc mắt cùng tuyến tiêu hóa,... sẽ làm cho tế bào biểu mô, bình thường chưa bị sừng hóa chuyển hóa thành biểu mô sừng hóa.

Biểu mô sừng hóa rụng xuống vùng mắt sẽ làm cho ống lệ bị tắc, nước mắt không chảy ra được; sự biến đổi biểu mô giác mạc sẽ làm cho giác mạc khô, gấp nếp, mất độ trong suốt (bệnh khô mắt). Tuyến tiêu hóa cũng sẽ vì lớp biểu mô bị sừng hóa mà có những biến đổi tương tự. Lớp biểu mô đường hô hấp sau khi bị sừng hóa sẽ mất đi các tác dụng sinh lí phòng ngự, làm ẩm, khiến cho vi khuẩn dễ xâm nhập vào niêm mạc dẫn đến các chứng viêm, trẻ nhỏ dễ bị nhiễm trùng đường hô hấp. Vitamin A còn là loại chất quan trọng để duy trì sự bình thường của thị giác, thiếu nó sẽ dẫn đến chứng quáng gà. Cánh tay và đùi khi duỗi nghiêng cũng sẽ do biểu mô bị sừng hóa và da bị khô từng mảng mà có dạng vẩy, bệnh này còn tiến triển dần đến cẳng tay, cẳng chân, vùng vai, vùng mông và da ở vùng lưng. Chứng thiếu vitamin A được kiểm tra căn cứ vào các đặc điểm lâm sàng và sự thích ứng với bóng tối (được tiến hành bằng máy đo độ thích ứng bóng tối) và đo nồng độ vitamin A trong máu để chẩn đoán, nếu huyết thanh có nồng độ <0,5μg phân tử/ lít (15μg/ 100ml) là khác thường.

Để phòng ngừa thiếu vitamin A, trong các bữa ăn hằng ngày cần chú ý bổ sung các thức ăn giàu vitamin A và caroten, như gan, trứng, rau sẫm màu,... Với những người có các triệu chứng quáng gà và biến chứng giác mạc, mỗi ngày cần uống vitamin A 25.000 đơn vị quốc tế, uống liền 1 - 2 tuần.

  • Chứng quáng gà

Một loại bệnh chứng thiếu vitamin A, tức vào lúc chập tối hoặc đang từ nơi sáng đi vào nơi tối không nhìn thấy rõ mọi vật.

Trong tình trạng bình thường, trong võng mạc mắt có một loại tế bào hình que cảm ứng với ánh sáng yếu, năng lực cảm quang của nó được quyết định bởi một loại chất phản ứng đó là chất rođopsin (rhodopsin). Rođopsin do retinen (retinene) (tức vitamin A) kết hợp với opsin ngưng tụ lại mà thành. Sau khi rođopsin cản quang, retinen sẽ chuyển hóa thành retinen chuyển toàn phần sự thay đổi cấu hình khiến cho retinen tách ra khỏi opsin. Khi tế bào hình que bị thiếu chất rođopsin thì sẽ không thể phản ứng lại được với ánh sáng yếu. Nhưng nếu khi đó có đủ lượng vitamin A thì tế bào hình que sẽ chuyển hóa thành chất 11 - xisoit retinen (11 - cisoid retinene), kết hợp với opsin để hình thành nên rođopsin, từ đó mà hồi phục được phản ứng đối với ánh sáng. Hồi phục nhanh hay chậm (tức độ lớn nhỏ của năng lực thích ứng với bóng tối) có liên quan tới mức vitamin A có trong cơ thể. Vì thế, qua việc đo thời gian thích ứng với bóng tối, sẽ có thể hiểu được cơ bản về mức độ dinh dưỡng vitamin A trong một nhóm người.

Thiếu vitamin D

Nếu thiếu vitamin D trong bữa ăn, hoặc do thiếu ánh sáng mặt trời trong cơ thể chuyển hóa thành vitamin D khiến cho lượng 7 – đehiđrocholesterol bị giảm dẫn đến hấp thu canxi, photpho giảm, mức canxi - huyết hạ, sự vô cơ hóa xương bị trở ngại, từ đó dẫn đến chất xương bị sụn hóa và dị dạng. Sụn đầu xương của trẻ nhỏ bị thiếu vitamin D tuy vẫn phát triển nhưng nó không thể xương hóa thành tổ chức xương bình thường, vì thế sụn đầu xương quá nhiều sẽ tích tụ lại ở giữa thân xương và đầu xương, làm sưng to, dị dạng cục bộ. Các xương dài thì do vôi hóa không đủ nên chất vỏ xương không dày lên đến mức bmh thường được mà phát sinh sụn hóa.

Thiếu vitamin D ở thời kì còn nhỏ sẽ dẫn đến bệnh còi xương, còn ở người lớn thì phát triển thành chứng sụn hóa.

Ngoài ra, chứng tay chân run run cũng là do thiếu vitamin D, nên dẫn đến hấp thu canxi kém, hoặc do mất cân bằng tuyến cận giáp dẫn đến. Có đặc điểm co cứng cơ, chuột rút, co giật và canxi trong huyết thanh hạ.

  • Bệnh còi xương

Một loại bệnh mang tính toàn thân ở trẻ nhỏ. Do vitamin D trong cơ thể không đủ, khiến cho chuyển hóa canxi, photpho bị mất cân bằng và biến đổi xương, đồng thời ảnh hưởng đến chức năng của các cơ quan tổ chức như thần kinh, cơ bắp, tạo máu, miễn dịch,... gây nên. Thường ảnh xương nghiêm trọng đến sự sinh trưởng, phát triển bình thường của trẻ nhỏ.

Các triệu chứng ở bệnh nhi bệnh còi xương.

Thời kì đầu mới phát bệnh thường có những triệu chứng về tâm thần kinh, trẻ thức giấc khóc đêm, khi ngủ bị giật mình, chỉ hơi có chút kích thích từ bên ngoài cũng tỉnh ngay và khóc, bứt rứt không yên, dễ hờn giận, ra nhiều mồ hôi, bú, ngủ hoặc khóc ra nhiều mồ hôi ở vùng đầu, mà không can hệ gì đến việc mặc quần áo khá nhiều, trong phòng quá nóng hoặc thay đổi thời tiết. Biến đổi xương phần lớn phát sinh ở các bộ phận sinh trưởng và phát triển nhanh nhất, vì phần sụn ở đầu xương tăng sản quá độ xương mất đi độ cứng bình thường, do đó mà có biểu hiện ở vùng đầu xương sọ sụn hóa, thóp khép lại rất chậm, khe xương sọ rộng ra, tạo thành đầu bóng bàn, đầu hình vuông; răng sữa mọc chậm (trên 10 tháng tuổi chưa mọc răng); chỗ nối giữa xương với sụn sườn phồng to, tạo thành sườn chuỗi hạt, chỗ tiếp giáp giữa xương sườn với xương ngực do bị sụn hóa mà khiến cho xương ngực dô ra trước, tạo thành ngực gà, xương sườn sụn hóa vì bị cơ hoành kéo nên lõm xuống; chân tay bị biến dạng do phải tải trọng lượng của thân mình tạo thành chân hình “chữ O” hoặc “chữ X”, phần cổ tay, mắt cá chân dầy gồ lên như “vòng đeo tay”, “vòng đeo chân”. Ngoài ra, các biến chứng còn làm cho xương chậu hẹp lại, cột sống bị cong. Cơ ở vùng bụng rão và trương lực cơ thấp xuống tạo thành bụng phưỡn. Khi bị nặng, sự phát triển chức năng vận động bị hạn chế, chức năng của vỏ đại não cũng trở nên khác thường, nhưng qua điều trị sẽ hồi phục.

Bệnh còi xương cần được chú ý dự phòng ngay từ thời kì cận sản.

Cần khuyến khích người phụ nữ mang thai hoạt động ngoài trời, đồng thời ăn những thức ăn giàu vitamin D và canxi, photpho.

Cần khuyến khích việc nuôi con bằng sữa mẹ, trong thời kì sơ sinh, sau khi đẻ được 1 - 2 tuần, bắt đầu uống mỗi ngày 12,5 - 25μg (500 - 1000 đơn vị quốc tế), vitamin D, uống liên tục cho đến khi trẻ được 2 - 3 tuổi, trẻ đẻ non, trẻ sinh đôi sinh ba và trẻ gầy yếu đặc biệt cho uống sớm hơn. Với các bệnh như bệnh còi xương còn nên tiêm bắp vitamin D (300.000 - 400.000 đơn vị quốc tế).

0 Comment 34 Views
Admin

Leave your comment

Make sure you enter the (*) required information where indicated. HTML code is not allowed.

Sức khỏe và đời sống

Template Settings

Theme Colors

Blue Red Green Oranges Pink

Layout

Wide Boxed Framed Rounded
Patterns for Layour: Boxed, Framed, Rounded
Top
We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. More details…